Afvallen lukt niet: 7 mogelijke oorzaken en wat je kunt doen
Je let op je eten en toch val je niet af. Lees zeven mogelijke oorzaken, van verborgen calorieën tot slaap en medicijnen, en wat je eraan doet.

Als afvallen niet lukt, ligt dat zelden aan gebrek aan wilskracht. Vaak eet je ongemerkt meer dan je denkt, of spelen slaap, stress, hormonen of medicijnen mee. Hieronder staan zeven mogelijke oorzaken met bij elke oorzaak een eerste stap.
Waarom val ik niet af? De basis
Je valt af als je minder energie binnenkrijgt dan je verbruikt (Voedingscentrum). Dat klinkt simpel, maar je lichaam en je omgeving werken niet altijd mee.
Volgens hoogleraar Liesbeth van Rossum hebben ook hormonen, slaap, stress en medicijnen invloed op je gewicht. Je gewicht ligt volgens haar bovendien voor een groot deel vast in je genen (EO).
7 oorzaken waardoor afvallen niet lukt
- Je eet meer dan je denkt. Tussendoortjes, sausjes, drankjes en proeven tijdens het koken tellen mee. Houd een week een eetdagboek bij, bijvoorbeeld met de Eetmeter van het Voedingscentrum.
- Je drinkt calorieën. Sap, frisdrank, alcohol en koffie met melk en suiker tikken aan.
- Je compenseert. Na een dag streng zijn of na het sporten eet je ongemerkt meer.
- Je slaapt te weinig of hebt veel stress. Beide hebben invloed op je eetlust en je gewicht.
- Je gebruikt medicijnen die meespelen. Stop nooit zelf, maar bespreek het met je huisarts of apotheker.
- Je hormonen veranderen. Bijvoorbeeld in de overgang. Lees meer in afvallen in de overgang.
- Je verwacht te snel resultaat. Een gezond tempo is volgens het Voedingscentrum ongeveer 0,5 kilo per week. Je gewicht schommelt bovendien van dag tot dag.
Intermittent fasting en toch niet afvallen?
Dat komt vaak voor, en onderzoek verklaart waarom.
- In een onderzoek naar 16:8 vielen deelnemers die alleen hun eetvenster aanpasten nauwelijks meer af dan de controlegroep (Lowe e.a., 2020). Wie binnen het eetvenster evenveel eet als voorheen, valt niet af.
- In een onderzoek naar om de dag vasten aten deelnemers op vastendagen meer dan afgesproken (Trepanowski e.a., 2017). Vasten volhouden is lastiger dan het lijkt.
Wat je kunt doen:
- Kijk kritisch naar wat je in je eetvenster eet. Het weekmenu geeft houvast.
- Controleer of je tijdens het vasten echt niets met calorieën neemt. Lees wat verbreekt het vasten.
- Kies een ritme dat je volhoudt. Bekijk het intermittent fasting schema.
Wanneer ga je naar de huisarts of diëtist?
Ga naar je huisarts als je onverklaarbaar aankomt, als je naast het gewicht andere klachten hebt, of als je vermoedt dat medicijnen een rol spelen.
Lukt het ondanks gezond eten en bewegen niet, vraag dan om een verwijzing naar een diëtist. Die kijkt met je mee naar je eetpatroon en je situatie.
Veelgestelde vragen
Kan mijn stofwisseling kapot zijn? Je stofwisseling stopt niet.
Ik sport veel en val niet af. Hoe kan dat? Sporten verbruikt minder dan veel mensen denken, en je krijgt er trek van. Je kunt ook spieren opbouwen terwijl je vet verliest. Meet daarom ook je buikomvang. Lees meer in buikvet verliezen.
Moet ik minder dan 1.200 kcal eten? Nee. Heel weinig eten houd je niet vol. Lees hoeveel calorieën per dag om af te vallen.
Bronnen
- Voedingscentrum. Hoe werkt afvallen?
- EO, Liesbeth van Rossum. De invloed van hormonen op je gewicht en afvallen
- Lowe DA e.a. JAMA Internal Medicine, 2020. PubMed
- Trepanowski JF e.a. JAMA Internal Medicine, 2017. PubMed
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Overleg bij twijfel of klachten altijd met je huisarts.


