Wat verbreekt intermittent fasting? En hoe breek je het vasten?
Verbreekt koffie het vasten? En melk, kauwgom of light frisdrank? Een helder overzicht van wat wel en niet kan, plus wat je eet na het vasten.

Alles met calorieën verbreekt het vasten. Water, thee zonder suiker en zwarte koffie kunnen wel. Dat is de eenvoudigste regel, en voor afvallen ook de enige die telt. Over kleine dingen zoals een scheutje melk of light frisdrank is geen hard bewijs.
Hieronder staat het overzicht, plus hoe je het vasten goed afsluit.
Wat verbreekt het vasten wel en niet?
| Wat | Verbreekt het vasten? |
|---|---|
| Water, ook met bubbels | Nee |
| Thee zonder suiker en melk | Nee |
| Zwarte koffie | Nee |
| Koffie of thee met melk of suiker | Ja |
| Sap, frisdrank, smoothies | Ja |
| Alcohol | Ja |
| Bouillon | Ja, bevat een beetje calorieën |
| Light frisdrank en zoetstof | Geen calorieën, effect op het vasten onduidelijk |
| Kauwgom zonder suiker | Vrijwel geen calorieën |
| Medicijnen | Neem ze altijd volgens voorschrift |
Het Vlaams Instituut Gezond Leven noemt dranken zonder calorieën, zoals water, thee en koffie, als wat je tijdens het vasten kunt drinken (Gezond Leven).
Het hele overzicht van dranken staat in wat mag je drinken tijdens vasten.
Verbreekt koffie het vasten?
Zwarte koffie niet. Er zitten vrijwel geen calorieën in. Koffie met melk, suiker of siroop wel.
Een klein scheutje melk levert weinig calorieën. Voor je gewicht maakt dat weinig uit. Wil je het zuiver houden, drink je koffie dan zwart of bewaar de cappuccino voor je eetvenster.
Hoe streng moet je zijn?
Dat hangt af van je doel.
- Je vast om af te vallen. Dan gaat het om hoeveel je over de hele dag eet. Een paar calorieën in de ochtend maken geen verschil. Wat wel telt: in een onderzoek naar 16:8 vielen mensen die alleen de klok aanpasten nauwelijks af (Lowe e.a., 2020).
- Je vast om andere redenen. Bijvoorbeeld voor autofagie. Bij mensen is niet vastgesteld wat dat proces aan of uit zet. Lees autofagie.
Maak het jezelf niet moeilijker dan nodig. Een regel die je volhoudt werkt beter dan een perfecte regel die je na een week loslaat.
Vasten breken: zo sluit je een eetvenster af
Na een gewone vastenperiode van 12 tot 18 uur hoef je niets bijzonders te doen. Eet een normale maaltijd.
Drie tips:
- Begin niet met snoep of gebak. Kies een maaltijd met eiwit, vezels en groente.
- Eet rustig. Na lang niet eten is de neiging om te schrokken groot.
- Leg je maaltijd klaar. Dan pak je niet het eerste wat je ziet.
Wat eten na vasten?
Goede eerste maaltijden:
- volkoren brood met ei en tomaat;
- kwark met havermout en fruit;
- een salade met kip, vis of peulvruchten;
- soep met volkoren brood.
Meer ideeën staan in het weekmenu voor intermittent fasting.
Weer eten na dagen vasten: rustig opbouwen
Na meerdere dagen vasten is weer beginnen met eten het moment om voorzichtig te zijn. In een kliniek voor watervasten duurde het opbouwen half zo lang als het vasten zelf. Het begon met sap, daarna kwam stap voor stap vast plantaardig voedsel (Finnell e.a., 2018).
De reden is het refeeding syndroom. Als je na lang weinig of niet eten weer koolhydraten eet, stijgt je insuline. Daardoor verschuiven fosfaat, kalium en magnesium van je bloed naar je cellen, wat tot gevaarlijke tekorten in het bloed kan leiden (NTvG, 2015).
Het risico speelt vooral bij mensen die al ondervoed zijn of dagenlang bijna niets hebben gegeten. Het is een van de redenen waarom je meerdaags vasten niet zonder medische begeleiding doet. Lees 5 dagen vasten en elektrolyten tijdens vasten.
Bekijk ook de video
In VASTEN: dit zijn de do’s en don’ts (The Nourishing State) komt ook aan bod waar je op moet letten tijdens het vasten en hoe je de eerste maaltijd daarna het best aanpakt.
Veelgestelde vragen
Verbreekt een vitaminepil het vasten? Een gewone pil bevat vrijwel geen calorieën. Sommige supplementen neem je beter bij het eten in.
Verbreekt citroen in water het vasten? Een schijfje citroen levert bijna niets.
Verbreekt tandenpoetsen het vasten? Nee.
Bronnen
- Vlaams Instituut Gezond Leven. Intermittent fasting
- Lowe DA e.a. JAMA Internal Medicine, 2020. PubMed
- Finnell JS e.a. BMC Complementary and Alternative Medicine, 2018. PMC
- Lambers WM e.a. Het refeeding syndroom. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 2015. NTvG
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Overleg bij twijfel of klachten altijd met je huisarts.


