Ontbijt overslaan om af te vallen: werkt het en hoe pak je het aan?

Val je af als je je ontbijt overslaat? Wat onderzoek zegt, voor wie het werkt en hoe je er rustig een 16:8 eetritme van maakt.

Redactie Eetpauze5 min lezen
Vrouw drinkt thee en leest een boek in de ochtend

Je ontbijt overslaan laat je niet vanzelf afvallen. Het helpt alleen als je daardoor over de hele dag minder eet dan je verbruikt.

Voor sommige mensen is dat een makkelijke manier om minder te eten, voor anderen werkt het juist averechts. Hieronder lees je wat onderzoek zegt, voor wie het past en hoe je er een vast eetritme van maakt.

Ontbijt overslaan en afvallen: wat zegt onderzoek?

Of je afvalt hangt af van wat je over de hele dag eet, niet van het ontbijt zelf. Dat is ook de kern van wat arts Edo Aarts van Overgewicht Nederland erover schrijft. Het Maastricht UMC+ zegt het zo: door je ontbijt over te slaan val je niet extra af (Gezond Idee, MUMC+).

Er is ook onderzoek naar wat er gebeurt als mensen elke dag pas om 12.00 uur beginnen met eten. In een Amerikaans onderzoek aten 116 volwassenen met overgewicht twaalf weken lang ofwel alleen tussen 12.00 en 20.00 uur, ofwel drie maaltijden verspreid over de dag. De groep die het ontbijt oversloeg viel gemiddeld 0,94 kilo af, de andere groep 0,68 kilo. Dat verschil was te klein om van een echt effect te spreken (Lowe e.a., 2020).

Belangrijk om te weten: de deelnemers kregen geen advies over wat of hoeveel ze moesten eten. Het onderzoek laat dus zien dat alleen de klok verzetten weinig doet. Je moet in je eetvenster ook echt minder of beter eten.

Is ontbijt overslaan slecht voor je stofwisseling?

Vaak hoor je dat je moet ontbijten om je verbranding op gang te brengen. Volgens Overgewicht Nederland wordt dat idee steeds vaker ontkracht (Overgewicht Nederland).

Je lichaam heeft na een nacht zonder eten gewoon nog energie op voorraad. Of je om 08.00 of om 11.00 uur je eerste maaltijd eet, maakt voor je gewicht weinig uit. Wat wel uitmaakt, is wat je daarna doet.

Voor wie werkt ontbijt overslaan wel en voor wie niet?

Het werkt vaak goed als je:

  • ’s ochtends toch al weinig trek hebt;
  • het prettig vindt om één maaltijd minder te hoeven plannen;
  • in de avond niet gaat inhalen wat je in de ochtend oversloeg.

Het werkt vaak niet als je:

  • later op de dag grote trek krijgt en dan veel of ongezond gaat eten;
  • ’s ochtends zwaar werk doet of intensief sport. Lees meer in sporten en vasten;
  • je zonder ontbijt slap of chagrijnig voelt.

Sla je ontbijt niet over zonder overleg met je huisarts als je diabetes hebt, zwanger bent of een eetstoornis hebt of hebt gehad.

Intermittent fasting: ontbijt overslaan is eigenlijk 16:8

Als je het ontbijt overslaat en na het avondeten niets meer eet, doe je al aan intermittent fasting. Eet je bijvoorbeeld tussen 12.00 en 20.00 uur, dan heet dat 16:8: 16 uur niet eten en 8 uur wel.

Zo maak je er in drie stappen een vast ritme van:

  1. Stop met eten na het avondeten. Geen snacks meer in de avond. Dit is voor veel mensen de grootste winst.
  2. Schuif je ontbijt elke paar dagen een uur op. Van 08.00 naar 09.00, dan naar 10.00 uur. Zo went je lichaam rustig.
  3. Kies een vast eetvenster. Bijvoorbeeld 11.00 tot 19.00 uur of 12.00 tot 20.00 uur. Houd het op de meeste dagen aan.

Vind je 16 uur te lang? Dan is 14:10 een mildere variant. Wil je weten wat vasten verder voor je gewicht doet, lees dan afvallen met vasten.

Wat drink je in de ochtend als je je ontbijt overslaat?

Drink in de ochtend dranken zonder calorieën: water, thee en zwarte koffie. Dat past ook bij het advies van het Vlaams Instituut Gezond Leven over drinken tijdens het vasten (Gezond Leven).

Melk, suiker, sap en frisdrank bevatten calorieën en horen bij je eetvenster. Het hele overzicht vind je in wat mag je drinken tijdens vasten en in wat verbreekt intermittent fasting.

Wat eet je als eerste maaltijd?

Je eerste maaltijd bepaalt of je het de rest van de dag volhoudt. Kies iets met eiwit, vezels en groente, zodat je lang verzadigd blijft.

Een voorbeeld:

  • twee volkoren boterhammen met ei en tomaat, of
  • een bak kwark met havermout, fruit en een handje noten, of
  • een salade met kip of kikkererwten en volkoren brood erbij.

Meer over eiwit lees je in eiwitten en afvallen. Voor een hele week aan ideeën kijk je in het weekmenu voor intermittent fasting.

Helpt ontbijt overslaan tegen buikvet?

Niet specifiek. Je kunt niet op één plek afvallen. Als je afvalt, verlies je vet over je hele lichaam, en daar hoort je buik bij.

Ontbijt overslaan helpt dus alleen tegen buikvet als het je helpt om in totaal minder te eten. Lees meer in buikvet verliezen.

Veelgestelde vragen over ontbijt overslaan

Is ontbijt overslaan goed om af te vallen? Het kan helpen als je daardoor over de hele dag minder eet. Uit zichzelf doet het weinig.

Hoeveel val je af als je je ontbijt overslaat? Dat verschilt per persoon. In het onderzoek van Lowe viel de groep die het ontbijt oversloeg in twaalf weken gemiddeld nog geen kilo af. Het Voedingscentrum noemt ongeveer 0,5 kilo per week een gezond tempo als je bewust minder eet (Voedingscentrum).

Wat is een gezond ontbijt als ik wel wil ontbijten? Iets met eiwit en vezels, zoals volkoren brood met ei of kwark met fruit. Ontbijten is niet slechter of beter dan overslaan. Kies wat bij jou past.

Mag ik koffie drinken als ik mijn ontbijt oversla? Ja, zwarte koffie zonder melk en suiker kan.

Bronnen

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Overleg bij twijfel of klachten altijd met je huisarts.

Een handig boek voor je vastenreis

Dit zijn affiliate links naar bol. Bestel je via deze links, dan ontvangen wij een kleine commissie. Voor jou kost het niets extra. Lees meer.

De dr. Ludidi Vastenmethode van Samefko Ludidi

Wil je begrijpen hoe je lichaam op eten reageert en hoe je vasten daarbij laat passen? Voedingswetenschapper Samefko Ludidi, gepromoveerd aan de Universiteit Maastricht, legt het stap voor stap uit en geeft er recepten bij. Een fijn boek als je vasten rustig wilt leren kennen.

Lees ook