Vastenkuur: wat is het, welke soorten zijn er en is het iets voor jou?
Een vastenkuur is een periode van dagen weinig of niets eten, vaak met begeleiding. Lees welke soorten er zijn, wat het kost en of je het thuis kunt doen.

Een vastenkuur is een periode van meerdere dagen waarin je weinig of niets eet, meestal volgens een vaste methode en vaak onder begeleiding. Het is iets anders dan intermittent fasting, waarbij je elke dag eet. Een kuur doe je bij voorkeur met medisch toezicht, zeker als hij langer dan een paar dagen duurt.
Hieronder lees je welke soorten er zijn en hoe je kiest.
Vasten kuur: welke soorten zijn er?
| Soort | Wat je binnenkrijgt | Lees verder |
|---|---|---|
| Buchinger vasten | Sap en bouillon, ongeveer 200 tot 250 kcal per dag | Buchinger vasten |
| Sapkuur | Groentesap en fruitsap | Sapkuur |
| Mayr kuur | Heel weinig, licht verteerbaar eten | Lanserhof en de Mayr kuur |
| Watervasten | Alleen water | Watervasten |
| Fasting mimicking diet | Ongeveer 750 tot 1.100 kcal per dag | Fasting mimicking diet |
Hoe minder je binnenkrijgt en hoe langer het duurt, hoe belangrijker begeleiding wordt.
Wat levert een vastenkuur op?
Het best onderzocht is de Buchinger methode. In een Duitse kliniek zijn 1.422 mensen gevolgd die 4 tot 21 dagen vastten. Gewicht, buikomvang en bloeddruk daalden en minder dan 1 procent meldde bijwerkingen (Wilhelmi de Toledo e.a., 2019).
Drie kanttekeningen: er was geen controlegroep, de onderzoekers werken voor de kliniek en er is niet gemeten wat er daarna met het gewicht gebeurde.
Wat een kuur niet doet, is ontgiften. Je lichaam reinigt zichzelf (NOS). Ook voor de Mayr kuur is geen gezondheidsvoordeel aangetoond (gesundheit.gv.at).
Voor blijvend afvallen telt wat je na de kuur doet. Lees afvallen met vasten.
Vastenkuur thuis of onder begeleiding?
Een of twee dagen licht eten of sappen kan een gezonde volwassene thuis doen. Voor alles wat langer of strenger is, raden wij begeleiding aan.
De reden: lang niet eten kan leiden tot problemen met de bloedsomloop, spierkrampen, hartritmestoornissen en verlies van spiermassa. Vastenkuren horen daarom onder toezicht van een arts plaats te vinden, schrijft het Oostenrijkse gezondheidsportaal.
Ook het weer gaan eten na een lange kuur vraagt aandacht. Lees vasten breken en elektrolyten tijdens vasten.
Waar kun je een vastenkuur volgen?
- In Nederland en België: weekenden en weken met sappen en soep. Bekijk vastenweken in Nederland en België.
- In Duitsland: de langste traditie in medisch begeleid vasten. Bekijk kuuroorden in Duitsland.
- Verder weg: Oostenrijk, Spanje en Portugal.
Het hele overzicht staat op de pagina over vasten retreats.
Vastenkuur kosten: waar moet je op rekenen?
De prijzen lopen sterk uiteen. Een week in een luxe medische kliniek begint boven de € 5.000 (Lanserhof).
Vraag altijd wat is inbegrepen: verblijf, medische intake, behandelingen en de reis. Een checklist staat in hoe kies je een vasten retreat.
Voor wie is een vastenkuur niet geschikt?
Niet als je zwanger bent of borstvoeding geeft, diabetes hebt, medicijnen gebruikt, hartproblemen, nierproblemen of leverproblemen hebt, ondergewicht hebt of een eetstoornis hebt of hebt gehad. Overleg ook als je gezond bent eerst met je huisarts.
Vastenkuur of intermittent fasting?
| Vastenkuur | Intermittent fasting | |
|---|---|---|
| Duur | Dagen tot weken, daarna klaar | Elke dag, zolang je wilt |
| Zwaarte | Zwaar | Mild |
| Begeleiding | Aangeraden | Meestal niet nodig |
| Kosten | Vaak hoog | Geen |
Wil je vooral afvallen, dan is een dagelijks ritme de logische keuze. Bekijk het intermittent fasting schema.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een vastenkuur? Van een weekend tot drie weken. Lees ook 5 dagen vasten.
Hoeveel val je af tijdens een vastenkuur? Dat verschilt per persoon en per duur. Een deel is vocht.
Wordt een vastenkuur vergoed? Nee, niet uit het basispakket. Een vastenkuur staat niet in de lijst met zorg in het basispakket (Rijksoverheid). Dieetadvies van een diëtist wordt wel vergoed, maximaal 3 behandeluren per jaar.
Bronnen
- Rijksoverheid. Welke zorg zit in het basispakket van de zorgverzekering?
- Wilhelmi de Toledo F e.a. PLOS ONE, 2019. PLOS ONE
- Öffentliches Gesundheitsportal Österreichs. Fasten nach F.X. Mayr
- NOS. Effect ‘detoxen’ nooit aangetoond
- Lanserhof. Prijzen en locaties
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Overleg bij twijfel of klachten altijd met je huisarts.


